توکنِ رپ‌شده (Wrapped) چیست و ریسکش کجاست؟
۱۱ مهر ۱۴۰۵
توکنِ رپ‌شده (Wrapped Token) نسخه‌ای از یک دارایی روی شبکه‌ای دیگر است؛ مثلاً بیت‌کوینی که روی اتریوم معامله می‌شود. خودِ دارایی جابه‌جا نمی‌شود. جایی نگه داشته می‌شود و روی شبکه‌ی مقصد، به همان مقدار، یک «رسید» ساخته می‌شود. ارزشِ آن رسید فقط به یک چیز بستگی دارد: اینکه اصلِ دارایی واقعاً آنجا باشد و هر وقت خواستید پس بدهند.
چطور ساخته می‌شود
- دارایی اصلی به یک نگهدارنده (یک شرکت یا یک قراردادِ هوشمند به اسمِ «پل») سپرده می‌شود.
- به همان مقدار، توکنِ رپ‌شده روی شبکه‌ی مقصد ساخته می‌شود.
- برای برگشت، توکنِ رپ‌شده سوزانده می‌شود و اصلش آزاد می‌شود.
پس توکنِ رپ‌شده خودِ بیت‌کوین یا تتر نیست؛ قولی است که می‌گوید آن بیت‌کوین یا تتر جایی برای شما کنار گذاشته شده.
سه جایی که این قول می‌شکند
نگهدارنده. اگر نگهدارنده ورشکست شود، دارایی را خرج کند یا اصلاً آن را نداشته باشد، توکنِ رپ‌شده همچنان روی صفحه دیده می‌شود ولی پشتش خالی است.
پل. پل‌ها مقدارِ زیادی دارایی را یک‌جا نگه می‌دارند و برای همین از بزرگ‌ترین هدف‌های هکرها بوده‌اند. فقط در سالِ ۲۰۲۲ بیش از یک میلیارد دلار از پل‌های بلاک‌چینی دزدیده شد.
تحریم و مسدودی. اگر نگهدارنده یا آدرس‌هایش در فهرستِ تحریم‌ها بیاید، صرافی‌ها دارایی‌اش را نمی‌پذیرند و صادرکننده‌هایی مثلِ Tether می‌توانند تترِ آن آدرس‌ها را مسدود کنند. نسخه‌ی رپ‌شده روی شبکه‌ی دیگر هنوز معامله می‌شود، ولی چیزی که پشتش بود دیگر قابلِ برداشت نیست.
یک ریسکِ چهارم هم هست: توکنی که فقط روی یک شبکه‌ی کوچک وجود دارد، فقط همان‌جا خریدار دارد. نمی‌توانید آن را به یک صرافیِ بزرگ ببرید و بفروشید.
پیش از خرید، این پنج سؤال
- نگهدارنده کیست؟ اسم، محلِ ثبت و مسئولش مشخص است؟
- آدرسِ ذخایر منتشر شده؟ نگهدارنده‌ی جدی آدرس‌هایی را که اصلِ دارایی در آن‌هاست اعلام می‌کند تا هر کس خودش روی بلاک‌چین ببیند. ادعای «ما فلان‌قدر بیت‌کوین داریم» بدونِ آدرس، فقط یک ادعاست.
- می‌شود پس داد؟ چه کسی، با چه شرطی و در چه مدت توکنِ رپ‌شده را با اصلش عوض می‌کند؟
- در فهرستِ تحریم‌ها نیست؟ فهرست‌های رسمیِ تحریم عمومی‌اند و نامِ شرکت‌ها و حتی آدرس‌های کیف‌پول را دارند.
- کجا جز همان شبکه معامله می‌شود؟ اگر هیچ‌جا، بیرون آمدن از آن هم سخت است.
اگر جوابِ یکی از این‌ها روشن نیست، چیزی که می‌خرید رسیدِ کسی است که نمی‌شناسیدش.
در مانی هاربر
موجودی در هر پلتفرمِ امانی، از جمله مانی هاربر، هم در اصل یک قول است. برای همین:
- واریزها هر شب، با کدی جدا، مستقیم با بلاک‌چین تطبیق داده می‌شوند و نتیجه‌اش زنده در صفحه‌ی شفافیت دیده می‌شود.
- فقط تتر و ترونِ واقعی روی شبکه‌ی ترون به حساب می‌نشیند. توکنی که فقط اسمش USDT است، به حسابِ کسی نمی‌نشیند. هر تتری را که دریافت می‌کنید، می‌توانید در تترسنج بسنجید.
- واریزی که از آدرسِ مسدودشده توسطِ Tether یا آدرسِ فهرست‌های رسمیِ تحریم بیاید، پیش از نشستن به حساب بررسی می‌شود.
- هر برداشت یک تراکنشِ واقعی روی بلاک‌چین است که خودتان می‌توانید ببینید.
این متن آموزشی است و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.